Kabelbanen winnen in Europese steden snel aan terrein als milieuvriendelijk alternatief voor de bus of tram. Naast de duurzame voordelen blijkt dit vervoermiddel ook de veiligste optie voor de stedelijke reiziger, op de voet gevolgd door de trein. Uit een vergelijkende studie van de Technische Universiteit München (TUM) blijkt dat het risico op lichamelijk letsel bij een kabelbaan maar liefst 8,5 keer lager ligt dan bij vervoer over de weg. Hoewel ook de spoorwegen uitstekende veiligheidscijfers voorleggen, kroont de kabelbaan zich tot de absolute koploper.
Om een eerlijke vergelijking te maken tussen de verschillende vervoersmodi, hanteerden de onderzoekers van de TUM een strikte methodiek op basis van het aantal incidenten per 100 miljoen vervoerde passagiers in Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk en Zwitserland (gegevens 2015-2022). De resultaten tonen een duidelijke tweedeling: aan de ene kant staan de kabelbaan en de trein met zeer lage ongevalscijfers, aan de andere kant de bus en de tram met een aanzienlijk hoger risico. Waar bussen en trams gemiddeld 7,49 letsels per 100 miljoen reizigers noteren, zakt dit cijfer bij de trein naar een sterke 0,93 en bij de kabelbaan naar een indrukwekkende 0,65.
Een genuanceerde vergelijking en stedelijke context
De onderzoekers erkennen dat een directe vergelijking tussen de trein en de kabelbaan een belangrijke nuance vereist. Treinen leggen doorgaans grotere afstanden af en zijn primair bedoeld voor regionaal vervoer, terwijl kabelbanen in de stad vaak kortere trajecten verzorgen als verbinding over barrières zoals rivieren of drukke verkeersassen. Om deze verschillen te overbruggen, focust de studie op het risico per rit. Voor de reiziger is dat de meest relevante graadmeter. Juist in de complexe stedelijke omgeving, waar de trein door zijn zware infrastructuur vaak beperkt inzetbaar is, biedt de kabelbaan boven de begane grondeen flexibel en veilig alternatief.
De fysieke isolatie van de kabelbaan is de belangrijkste veiligheidsfactor. Terwijl bussen en trams de weg delen met onvoorspelbare automobilisten en voetgangers — wat het risico op aanrijdingen bij kruispunten en verkeerslichten vergroot — opereert de kabelbaan in een volledig beschermde omgeving. Bovendien speelt de hoge graad van automatisering (Grade of Automation 4) een sleutelrol. Aangezien menselijke fouten verantwoordelijk zijn voor circa 95% van de ongevallen in het wegverkeer, reduceert de autonome besturing van kabelbanen de kans op incidenten tot een minimum.
Mens als kritische factor bij onderhoud en toezicht
De studie is echter ook eerlijk over de risico’s en de noodzaak van strikt beheer. Hoewel er in de onderzochte landen tussen 2015 en 2020 geen enkel dodelijk slachtoffer viel bij stedelijke kabelbanen, wijst de TUM ook op zware ongevallen buiten de kernregio, zoals in Italië (Stresa) en Tsjechië. De analyse van deze incidenten toont aan dat technische veiligheidssystemen, zoals de rem op de draagkabel, alleen effectief zijn als ze correct worden onderhouden. De oorzaak van deze tragedies lag steevast bij een gebrek aan kennis bij de exploitant en het ontbreken van een doeltreffende wettelijke inspectiestrategie. De veiligheid van de kabelbaan rust dus op twee pijlers: superieure technologie én een onberispelijke veiligheids- en onderhoudscultuur.
De onderzoekers van de TUM concluderen dat de kabelbaan een statistisch onderbouwd voordeel biedt voor de moderne stad. Hoewel de trein een uiterst betrouwbaar fundament blijft voor regionale mobiliteit, biedt de kabelbaan een extra laag veiligheid en inzetbaarheid in de complexe stedelijke kern. Voor beleidsmakers onderstreept dit onderzoek dat investeren in de ‘juiste’ infrastructuur — waarbij de kabelbaan als isolator van het grondverkeer dient — de kortste weg is naar een veiliger en efficiënter openbaar vervoer.
Laat een reactie achter