Waar steden wereldwijd strijden om meer leefbaarheid en minder emissies, kiest de vijfde stad van Frankrijk resoluut voor een versnelling in achteruit. Met de verkiezing van de populistische Éric Ciotti als burgemeester en als voorzitter van de Métropole, waait er een conservatieve wind door het mobiliteitsbeleid van Nice en moet de auto opnieuw koning worden. Een deel van de ambitieuze tramprojecten van de vorige legislatuur worden opgeborgen, terwijl de rode loper voor de automobilist weer wordt uitgerold. Een ongeziene trendbreuk die Nice decennia terugvoert in de tijd. Maar er is tegenwind.
Het contrast kon niet groter zijn. Jarenlang gold Nice onder Christian Estrosi als een Europees voorbeeld van een snelle transitie. Van een dichtgeslibde asfaltstad veranderde Nice in een metropool met hypermoderne tramlijnen, autovrije boulevards en een groen netwerk dat de kust met de valleien verbond. De nieuwe populistische burgemeester Éric Ciotti, aartsrivaal van de vroegere burgemeester, zet nu een streep door die visie. Zijn retoriek is duidelijk: de ‘pesterijen’ tegen de automobilist moeten stoppen. In zijn beleid is de auto geen probleem dat moet worden opgelost, maar een symbool van individuele vrijheid dat opnieuw alle ruimte verdient.
Tramlijn 4 het eerste slachtoffer
De meest concrete uiting van deze koerswijziging is het abrupt stopzetten van tramlijn 4, die de luchthaven van Nice met het 7 km verder gelegen kuststadje Cagnes-sur-Mer moest verbinden. Het gaat om een van de drukste verkeersaders van de regio, waar de bestaande infrastructuur — waaronder de A8, de M6007 en de M6098 — de enorme vervoersvraag nauwelijks nog kan slikken.
Dat deze vervoersvraag op de as enorm is, wordt geïllustreerd door de treinverbinding: tussen 05:45 uur en 22:00 uur rijdt er inmiddels de hele dag door een kwartierdienst. Hoewel deze frequentie broodnodig is, biedt het spoor voor velen slechts beperkte ademruimte; het netwerk is simpelweg te weinig fijnmazig om een antwoord te bieden op alle verplaatsingen in de regio. Ook de huidige lijnbussen vorderen vaak tergend langzaam omdat ze vaststaan in hetzelfde drukke wegverkeer. Een moderne streektram in een eigen bedding werd tot voor kort dan ook algemeen beschouwd als de noodzakelijke oplossing voor deze mobiliteitsknoop.
Nieuwe burgemeesters
Met de komst van de nieuwe burgemeester van Cagnes-sur-Mer, Bryan Masson, partijgenoot van Éric Ciotti, werd echter korte metten gemaakt met het project op zijn grondgebied. Alle voorbereidende werken zijn daar gestaakt en miljoenen aan reeds toegezegde subsidies staan op de tocht. Hoewel de politieke onwil in Cagnes definitief lijkt, is het nog niet duidelijk of de tramlijn over het gehele traject wordt geschrapt. De algemene verwachting en hoop is dat de lijn alsnog wordt doorgetrokken tot aan de grens met Cagnes-sur-Mer.
Deze hoop leeft vooral in de gemeente Saint-Laurent-du-Var, geprangd tussen Nice en Cagnes-sur-Mer. Burgemeester Joseph Segura is de tramlijn wèl gunstig gezind en kijkt er vol verwachting naar uit. Hij ziet in de tram de enige structurele oplossing voor de dichtslibbende wegen op zijn grondgebied en pleit er vurig voor dat de lijn op het volledige grondgebied van Saint-Laurent-du-Var wordt afgewerkt.
Ziekenhuiscampus in nood
De noodzaak van de tram wordt in Saint-Laurent-du-Var nergens sterker aangevoeld dan bij het medisch centrum Arnault Tzanck. Het ziekenhuiscomplex kampt met een enorme parkeerdruk waar het nauwelijks nog aan kan voldoen. De site telt dagelijks zo’n 880 patiëntbezoeken en met de opening van het nieuwe Jean-Louis-Noisiez Hartinstituut (gepland voor eind augustus) neemt de druk enkel toe.
Hoewel de campus beschikt over zo’n 630 parkeerplaatsen — waarvan 400 voor personeel en 230 voor patiënten — wordt geschat dat dit na de recente uitbreidingen nog maximaal twee jaar volstaat. Voor de directie is het cruciaal dat de nieuwe tram tot aan de voordeur van de ziekenhuiscampus blijft rijden. De nieuwe tramlijn wordt daar omschreven als een essentiële “zuurstofkuur” om de toegankelijkheid van de zorg voor de toekomst te garanderen.
Een deel van de inwoners van Nice pikt dit niet
Maar de nieuwe mobiliteitskoers wordt niet zonder slag of stoot aanvaard. Vanuit verschillende hoeken zwelt de tegenwind aan. Milieuorganisaties en bewonerscomités in Nice en Cagnes-sur-Mer slaan de handen ineen tegen wat zij de “verstikking van de stad” noemen. Zij wijzen erop dat het schrappen van de tram geen einde maakt aan de files, maar enkel zorgt voor meer fijnstof en meer geluidsoverlast in hun straten. De verontwaardiging is groot, zeker omdat er al miljoenen euro’s aan belastinggeld in de voorbereiding van de tramlijn zijn gepompt.
Deze weerstand blijft niet beperkt tot spandoeken op straat. De politieke oppositie eist een burgerreferendum en bereidt juridische procedures voor tegen het stopzetten van de werken. Ook instellingen langs het geplande traject, zoals ziekenhuizen en grote werkgevers, roeren zich. Zij hadden hun toekomstplannen gebouwd rond de komst van de tram. Voor hen is het beleid van Ciotti geen bevrijding, maar een economische en logistieke blokkade die de bereikbaarheid van de regio decennia terug in de tijd werpt.
Asfalt boven Rails
Onder het motto “de auto weer koning” investeert het nieuwe bestuur opnieuw fors in wat zij een vlottere doorstroming noemen. Deze visie vertaalt zich niet alleen in de creatie van honderden nieuwe parkeerplaatsen, maar ook in de dadendrang om bestaande fietsinfrastructuur terug te geven aan de auto. Een symbolisch voorbeeld is de heropening van de Tunnel du Congrès voor autoverkeer.
Deze tunnel, die een verbinding vormt tussen de binnenstad en de Promenade des Anglais, was een veilige schakel voor fietsers maar wordt nu het domein van de auto. De logica van Ciotti is simpel: door meer ruimte te geven aan de auto, lossen de files op. Dat dit indruist tegen alle wetenschappelijke inzichten over “geïnduceerde vraag” – waarbij meer wegen simpelweg leiden tot meer verkeer – lijkt het bestuur niet te deren. De openbare ruimte wordt opnieuw verkaveld ten gunste van blik.
Laat een reactie achter