De oproep van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) om bedrijven geen mobiliteitsbudget op te leggen, is volgens Bond Beter Leefmilieu bijzonder misplaatst: “Het systeem van salariswagens heeft een enorme milieukost, is sociaal onrechtvaardig en doet de overheid miljarden aan inkomsten mislopen. Dat er nu eindelijk een beetje maatschappelijke verantwoordelijkheid gevraagd wordt, is niet meer dan normaal” schrijft Naomi Cambien.
Het aantal salariswagens op de Belgische wegen breekt elk jaar een nieuw record. In 2024 stond de teller al op meer dan 600.000 wagens, of 130% meer dan in 2007. Regeringen en mobiliteitsministers die zo graag uitpakken met een “ambitieuze modal shift naar duurzame verplaatsingen” zijn eraan voor de moeite. Wie koopt een treinticket naar zee, wanneer een gratis wagen op de oprit staat te blinken?
Fileleed, onveiligheid en sociale onrechtvaardigheid
De maatschappelijke impact van bedrijfswagens is enorm. Ze leggen bijna dubbel zoveel kilometers af als privéwagens en dragen zo disproportioneel bij aan het beruchte Belgische fileleed. Bovendien zijn ze gemiddeld krachtiger en zwaarder, wat het risico op overlijden bij aanrijding aanzienlijk verhoogt – niet voor de inzittende van de bedrijfswagen, wel voor wie aangereden wordt. Het systeem is ook mee verantwoordelijk voor onze koploperspositie op vlak van woon-werkafstand. Lees: het werkt ruimtelijke wanorde en overbodige verplaatsingskilometers in de hand. Ten slotte is het een sociaal onrechtvaardig systeem, waarbij al goedbetaalde (mannelijke) werknemers nog een fiscaal cadeautje toegestoken krijgen.
Deze ongelijke verdeling vertaalt zich ook ruimtelijk, met enerzijds een oververtegenwoordiging van bedrijfswagens in de welgestelde Vlaamse economische ruit en in Waals-Brabant, waar nochtans goed openbaar vervoer aanwezig is. Anderzijds is er ondervertegenwoordiging in het armere Brusselse noorden, waar stedelingen dagelijks de overlast van salariswagens te verduren krijgen, terwijl ze vaak zelf geen wagen bezitten.
Mobiliteitsbudget: laaghangend fruit
De echte oplossing voor deze problemen ligt in een bredere fiscale hervorming die zorgt dat mensen in euro’s betaald worden in plaats van in wagens. Maar het mobiliteitsbudget biedt wel al een pragmatische verbetering. Vernieuwend is dat dit budget niet enkel duurzame mobiliteit aanmoedigt, maar ook bereikbaarheid via de terugbetaling van huisvestigingskosten.
Maar met amper zo’n 18.000 werknemers die vorig jaar een mobiliteitsbudget hadden, wordt het potentieel zwaar onderbenut. Een belangrijke verklaring daarvoor ligt aan de werkgeverskant: jong talent toont veel interesse in het flexibele budget, maar slechts zo’n 3 % van de werkgevers biedt naast een bedrijfswagen ook het mobiliteitsbudget aan. De opschaling van 3% naar 100%, zoals aangekondigd in het federale regeerakkoord, zou dan ook een enorme stap vooruit zijn op vlak van duurzame mobiliteit, files en verkeersveiligheid.
Dat werkgevers bij deze aanpassing betrokken willen worden en willen waken over onnodige administratieve lasten, valt zeker te begrijpen. Dat het VBO meteen de rem zet op dit positieve politieke initiatief is betreurenswaardig. Salariswagens kosten ons land volgens een recente inschatting van het Planbureau jaarlijks 4,7 miljard, en komen met een enorme (en ongelijk verdeelde) maatschappelijke impact. Laten we de discussie over administratieve lasten dus verbreden naar eentje over gedeelde verantwoordelijkheid.
Deze tekst verscheen oorspronkelijk op de website van de Bond Beter Leefmilieu:
https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/salariswagens-en-mobiliteitsbudget-bij-een-kostenpost-van-47-miljard-hoort
Laat een reactie achter